Jwalasamachar Jwalasamachar Jwalasamachar Jwalasamachar
Jwalasamachar Jwalasamachar Jwalasamachar Jwalasamachar
Jwalasamachar Jwalasamachar Jwalasamachar Jwalasamachar.in
* संस्थेचा नकार फेटाळला’रोजगार कमी पडेल’हे कारण पुरेसे नसल्याचा निबंधकांचा निर्णय *
जिल्हा प्रतिनिधी-शशिम कांबळे
पांढरकवडा :- यवतमाळ जिल्ह्याच्या सहकारी क्षेत्रात एका महत्त्वपूर्ण आदेशामुळे भूजलाशयीन पाचपहूर मत्स्य व्यवसाय सहकारी संस्था मर्यादित,पाचपहूर (ता.झरी जामणी) यांना मोठा धक्का बसला आहे. केवळ ‘रोजगार कमी पडेल’ या कारणास्तव संस्थेने सभासदत्व नाकारलेल्या दोन ‘भोई’ (पारंपरिक मासेमार) तरुणांना,सहाय्यक निबंधक, सहकारी संस्था (दुग्ध), यवतमाळ यांनी सभासद करून घेण्याचे थेट आदेश दिले आहेत.या निर्णयामुळे मासेमारी व्यवसायावर अवलंबून असलेल्या बेरोजगार तरुणांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.नेमके काय घडले? बोरगाव (कडू) येथील रहिवासी असलेले प्रफुल वासुदेव नान्ने आणि प्रफुल अशोक शिवरकर यांनी भूजलाशयीन पाचपहूर मत्स्य व्यवसाय सहकारी संस्थेकडे सभासदत्वासाठी अर्ज केला होता. बेरोजगार असलेल्या या तरुणांना मासेमारीचा पारंपरिक अनुभव आहे आणि रोजगार मिळवण्यासाठी सभासदत्व आवश्यक होते.
* संस्थेचा नकार: संस्थेचे अध्यक्ष व सचिवांनी ‘संस्थेतील ६८ सभासदांनाच पुरेसा रोजगार मिळत नाही, त्यामुळे संख्या वाढल्यास आर्थिक क्षमतेवर विपरीत परिणाम होईल’ हे कारण देत त्यांचा अर्ज फेटाळला. त्यांनी तरुणांना केवळ ‘नाममात्र सभासद’ होण्याचा पर्यायी प्रस्ताव दिला.
* न्यायासाठी अपील: संस्थेच्या या निर्णयामुळे व्यथित झालेल्या तरुणांनी महाराष्ट्र सहकारी संस्था कायदा १९६० च्या कलम २३ नुसार जिल्हा दुग्ध व्यवसाय विकास अधिकारी (सहाय्यक निबंधक) यांच्याकडे अपील दाखल केले.
तपासणीत ‘मासेमार’ सिद्ध!
सहाय्यक निबंधक,अनिल नाईक यांनी या प्रकरणाचे गांभीर्य लक्षात घेऊन, मासेमारी संस्थेच्या नियमांनुसार तांत्रिक तपासणीचे आदेश दिले.
सर्वात महत्त्वाचा टप्पा: सहाय्यक आयुक्त मत्स्य व्यवसाय जि.यवतमाळ यांच्या कार्यालयाने दिनांक ०६/०३/२०२५ रोजी पाचपहूर तलावात दोन्ही अपीलकर्त्यांची तांत्रिक क्रियाशीलतेची तपासणी घेतली. तपासणीदरम्यान, प्रफुल नान्ने आणि प्रफुल शिवरकर यांनी अधिकाऱ्यांसमक्ष यशस्वीरित्या पोहून दाखवले आणि जाळे मारून मासेमारीचे प्रात्यक्षिक यशस्वीरीत्या पूर्ण केले.या अहवालात ते ‘क्रियाशील मासेमार’ असल्याचे सिद्ध झाले.
निबंधकांचा ऐतिहासिक आदेश तोंडी आणि लेखी युक्तिवाद, तसेच तांत्रिक तपासणी अहवाल तपासल्यानंतर निबंधक श्री. नाईक यांनी संस्थेचा नकार अमान्य केला.निर्णयाचा आधार: महाराष्ट्र सहकारी संस्था अधिनियम १९६० चे कलम २३(१) स्पष्ट करते की, पात्र व्यक्तीस पुरेसे कारण असल्याशिवाय सभासद म्हणून दाखल करून घेण्यास संस्था नकार देऊ शकत नाही.
> अंतिम आदेश (१७/०४/२०२५): सहाय्यक निबंधकांनी दोन्ही अपीलकर्त्यांचे अपील अंशतः मान्य केले आणि भूजलाशयीन पाचपहूर मत्स्य व्यवसाय सहकारी संस्थेला तत्काळ अपीलार्थींना कायद्यातील व उपविधीतील तरतुदीनुसार पूर्ण सभासद करून घेण्याचे आदेश दिले.
>
हा आदेश सहकारी संस्थेच्या मनमानी कारभारावर निर्बंध लावणारा आणि खऱ्या गरजू व पात्र व्यक्तींना न्याय मिळवून देणारा ठरला आहे. कायद्यापुढे संस्थेची ‘आर्थिक भीती’ टिकू शकली नाही आणि ‘क्रियाशील मासेमार’ असणे, हाच सभासदत्वाचा खरा निकष ठरला.
ज्वाला समाचार सच का सामना